روز نامه این هفته

دریافت نسخه همراه نامه رفسنجان

تبلیغات سایت

در سبک زندگی رضوی شیوه برخورد با والدین، نحوه رفتار با همسر و تعامل و ارتباط با همسایگان، اخلاق خوش، زندگی همراه با آرامش و رعایت حقوق مردم مورد تاکید ویژه قرار گرفته است، البته این امام بزرگوار به اصل قناعت، پرهیز از تجمل و مصرف گرایی، احسان و کمک به نیازمندان نیز توجه داشته اند.

 

ساختار زندگی آدم های امروز کمتر به سبک و سیره رضوی شباهت دارد، تقلید و پیروی از شیوه زندگی غربی ها سبب شده تا آدم های پیرامون ما در وانفسای سنت و مدرنیته سردرگم بمانند و در تلاطم فرهنگ های وارداتی غرق شده و بر خلاف سبک و سیاق زندگی امام هشتم (ع) حرکت کنند.

نگاهی به شیوه زندگانی حضرت رضا (ع) نشان می دهد که ایشان با تکیه بر اصل قناعت و پرهیز از تجمل، تلاش کردند تا از حرص و طمع و زیاده روی خودداری کنند. به اعتقاد این امام، اگر فرد در زندگی خود قانع باشد و فریب ظواهر دنیوی را نخورد، عبادتش نیز مورد قبول پروردگار قرار می گیرد؛ زیرا چنین بنده ای از تعلق به امور دنیوی رهاست و از آنجایی که انسان قناعت پیشه به روزی اندکی که از جانب خداوند برایش می رسد راضی است، پس خداوند نیز میزان عمل نیک و عبادت او را حتی اگر به مقداری اندک باشد، می پذیرد.

قناعتگری و تسلط بر نفس

از منظر ایشان انسان قناعتگر، سبکبار و آسوده خاطر زندگی می کند و بر نفس خویش مسلط تر است، مطابق دیدگاه این امام بزرگوار: «پرورش قناعت مانع تن دادن به هرگونه پستی در انسان است». ایشان در جای دیگری نیز در این ارتباط فرموده اند: «قناعت انسان را در برابر بسیاری از گناهان ناشی از حرص مصون می دارد».

قناعت در دنیای امروز همچون حلقه ای گمشده است، انسان های پیرامون ما مدام در طلب بدست آوردن چیزهای ظاهری و پر زرق و برق هستند و می خواهند مدل زندگی خویش را از آنچه که هست، بالاتر نشان دهند ولی همین امر موجب شده تا حرص و طمع آنها بیشتر شود. اینگونه افراد ناخواسته از راه های غیرحلال، وسایلی غیرضروری را تهیه می کنند تا از زندگی دیگران عقب نمانند، به همین علت است که حضرت رضا (ع) بر مسئله قناعت تاکید کرده اند زیرا تکیه و تاکید بر این موضوع سبب وسعت رزق و روزی شده و روحیه مادی گرایی را در فرد از بین می برد.

سپاسگذاری و قدرشناسی از زحمات والدین

ارتباط خوب و موثر و احترام گذاشتن به والدین نیز یکی دیگر از مسائلی است که از سوی حضرت رضا (ع) مورد سفارش قرار گرفته است. در منشور زندگی از منظر ایشان باید به فراوانی از والدین سپاسگذاری کرد، یعنی همانگونه که خدا را شکر می کنیم باید از پدران و مادران خود نیز تشکر کرده و قدردان زحمات آنان باشیم. ایشان بر اطاعت از دستورات والدین نیز سفارش کرده اند، البته این امام بزرگوار بر این مسئله تاکید داشته اند که باید تا جایی از والدین اطاعت کرد که موجب معصیت و گناه به درگاه خداوند نشود.

حضرت رضا (ع) در رابطه با نحوه ارتباط و رفتار با همسر نیز توصیه هایی دارند و در این زمینه نقش زن را بسیار محوری و کلیدی توصیف کرده اند. به اعتقاد ایشان، بانوان باید در منزل آراسته باشند و عفت خود را در بیرون از منزل حفظ کنند؛ چرا که رعایت این امور سبب استحکام بنیان خانواده می شود. حضرت امام رضا(ع) اعتقاد دارند که زن و شوهر باید محبت خود را نیز به یکدیگر ابراز کنند و نسبت به بیان این مسئله احساس خجالت و شرمندگی نداشته باشند.

آنچه که در سیره رضوی در این زمینه به آن اشاره شده، درست همان چیزهایی است که امروزه در زندگی های زناشویی کمرنگ شده است، به عنوان نمونه در اغلب مواقع زنان، بیرون از منزل آراسته بوده و آرایش می کنند اما در درون خانه و نزد همسر خود کمتر به انجام این امور رغبت دارند چرا که تصور می کنند، سالهای زیادی از ازدواج آنان گذشته و نیازی به این گونه کارها ندارند در حالی که مطابق آنچه در منشور زندگی رضوی آمده باید به همه این مسائل در کنارهم توجه کرد تا دوام پیوندهای زناشویی افزایش یابد. از سوی دیگر گاهی با همسرانی مواجه می شویم که در ابراز محبت نسبت به یکدیگر صرفه جویی کرده و تمایلی ندارند تا محبت و مهربانی خویش را نثار همسرانشان کنند. در واقع در بیان سخنان محبت آمیز خساست به خرج می دهند و همین امر موجب شده تا در جامعه کنونی، درصد طلاق های عاطفی و آمار جدایی ها روز به روز افزایش یابد. قطعا برای کاهش این آسیب باید سبک زندگی رضوی را در جامعه و میان زوج های جوان فرهنگسازی کرد، البته بهترین راهکار برای فرهنگسازی این است که در مدارس جزوات و کتابچه هایی را تحت عنوان منشور و سبک زندگی رضوی در همع بخش ها تهیه کرد و در اختیار تک تک دانش آموزان قرار داد. 

زندگی همراه با آرامش هم از دیگر چارچوب هایی است که از سوی امام هشتم (ع) برای دست یافتن به سبک زندگی شایسته و اسلامی ترسیم شده است. مودت میان اعضای خانواده یکی از مولفه های زندگی همراه با آرامش است، وقتی مودت و دوستی در ساختار خانواده حاکم باشد، آنگاه نزاع و جار و جنجال از درون خانه رخت می بندد، به اعتقاد حضرت رضا (ع) طمأنینه و آرامش از اجزای جدانشدنی ایمان و توکل به خدا هستند؛ یعنی انسانی که ایمان دارد، آرامش نیز دارد.

صدقه دادن و کمک به نیازمندان

حضرت رضا (ع)، احسان و کمک به نیازمندان را سنتی حسنه برشمرده و فرموده اند: «بهترین و سودمندترین مال از اندوخته های انسان، صدقه دادن است». ایشان تاکید کرده اند که صدقه دادن موجب افزایش رزق و روزی می شود. آن حضرت کمک به انسان های نیازمند را نمونه یک زندگی ایده آل عنوان کرده اند. امام هشتم (ع) در جایی دیگر فرموده اند: «خداوند تبارک و تعالی بخشش پاره ای از یک دانه خرما را بزرگ می دارد. به حدی که در روز قیامت آن را به اندازه کوه احد بزرگ جلوه می دهد»، بنابراین امروز هم باید این مسئله سرلوحه خانواده ها قرار بگیرد زیرا در شرایط فعلی خانواده هایی وجود دارند که احساس می کنند با کمک کردن به نیازمندان، مقدار پول آنها کم می شود، حال آنکه مطابق آنچه حضرت رضا (ع) به آن اشاره کرده اند، احسان به نیازمندان موجب افزایش ثروت و رزق و روزی می شود.

همه مسائلی که در سبک زندگی رضوی به آن توجه شده، امروز هم باید مورد تاکید قرار بگیرد، اکنون ما در دنیایی زندگی می کنیم که آدم ها سال تا سال از همسایه خود بی خبرند و عدم رفت و آمد با آنان را جزء افتخارات خود می پندارند، اما این مسئله از سبک زندگی مدرنیته تقلید شده و هیچ ارتباطی با منشور زندگی رضوی ندارد؛ چرا که حضرت ثامن الحجج (ع) با صراحت گفته اند: رفتار خوب و شایسته با همسایه اثرات مثبتی را در دنیا و آخرت به دنبال دارد. به تعبیر ایشان تعامل و ارتباط موثر با همسایه موجب افزایش مال می شود.

رعایت حقوق مردم نیز یکی دیگر از مهمترین دغدغه های امام هشتم (ع) بود؛ طوری که ایشان پیش از انجام کار، دستمزد را تعیین می کردند و بر دادن حقوق مظلومان و رنج کشیدگان تاکید داشتند.

خوشرویی و خوش اخلاقی

خوشرویی و خوش اخلاقی با دیگران نیز از سوی حضرت ثامن الحجج (ع) مورد عنایت ویژه ای قرار گرفته است، آن حضرت همواره خود نیز اخلاقی خوش داشتند. ایشان به راحتی با خلق و خویی پسندیده با همه ارتباط برقرار کرده و انس می گرفتند. به اعتقاد ایشان انسان مومن، اخلاقی خوش دارد. حضرت رضا (ع) به نقل از رسول خدا می فرمایند: «نزدیک‌ترین شما به من در روز قیامت، خوش اخلاق ترین شما و بهترین شما نسبت به اهلش است». این حضرت در دوران ولایت عهدی هرگز به هیچ کدام از غلامانشان امر یا دستوری نمی دادند، در واقع این مسئله مهمترین خصیصه اخلاقی ایشان است چرا که علی بن موسی الرضا (ع) نه تنها از دستور دادن به غلامان بلکه از امر کردن به مردم عادی نیز پرهیز می کردند. ایشان از این کار تنفر داشتند. آن حضرت با خصایص اخلاقی که داشتند، هرگز سخن كسى را قطع نمی کردند، پاهای خود را در برابر کسی دراز نمی کردند، به هیچ وجه سخن زشت و ناشایست از دهان ایشان خارج نمی شد، آب دهان خود را بيرون نمی ریختند و با صدای بلند نمی خندند بلکه همیشه لبخند می زدند و لب هایشان پر از خنده بود.

ایشان وقتی سفره غذا پهن می شد، تمام بندگان و خدمتگزاران خود را دعوت می کردند.

مرضیه صاحبی

 

Back to Top

پیاده سازی و طراحی توسط گروه نرم افزاری آنی